Getto

2014-05-07

Na przełomie XIX i XX wieku Żydzi stanowili 80 % mieszkańców Będzina, a w Radzie Miejskiej Będzina wszyscy radni byli pochodzenia żydowskiego. Po wojnie nie wspomina się codziennego miejskiego życia, w którym aktywnie brali udział Żydzi, pamięta się głównie tragedię, która wydarzyła się w naszym mieście.

Holocaust miał doprowadzić do wymordowania ludności żydowskiej. Taka była polityka masowej zagłady, rozpętana przez Niemców już w połowie 1941 roku.

To miasto przed wojną było w połowie żydowskie, zamknięcie getta, zamknęło tę część historii dla tego miasta, życie żydowskie w tym mieście się zakończyło należy pamiętać jak potworna była pożoga niemiecka – mówi Joel Nowicki, Rabin.

Żydzi są częścią historii miasta, pozostały bolesne wspomnienia i sypiące się kamienice, wraz z zabytkami, które również niszczeją. W nocy z 8 na 9 września 1939 r. Niemcy spalili synagogę wraz z modlącą się w środku grupą około dwustu osób.

Nie da się tworzyć następnych pokoleń bez pamięci tego co zdarzyło się wiele lat temu – dodaje Menachem Lior – Liwer, przedstawiciel Światowego Związku Żydów Zagłębia.

Żydów wysiedlono do gett na będzińskim Warpiu. Pierwsze masowe deportacje do Auschwitz-Birkenau rozpoczęły się w 1941 roku. 

Odwaga jest jak człowiek postanawia mimo wszystko żeby żyć. Strach to jest rzecz którą czasami można przewalczyć, my dużo strachu przewalczyliśmy, codziennie żyliśmy w innym strachu – dodaje Menachem Lior – Liwer.

Po wojnie do Będzina wróciło blisko dziewięciuset Żydów, ale większość z nich musiała znów uciekać w wyniku polityki władz PRL-u. W 2004 roku dokonano odkrycia – po 60 latach w jednej z będzińskich kamienic zidentyfikowano Synagogę Mizrachi. W Będzinie istniały trzy cmentarze żydowskie. Cmentarz który znajduje się na Wzgórzu Zamkowym to ostatni, który zachował się w Będzinie, nie wiadomo na jak długo, bo całość jest w bardzo złym stanie. Powstał w 1831 roku podczas epidemii cholery i jest to najstarszy cmentarz w Zagłębiu Dąbrowskim.

Mamy dla Was ciekawy film: 

Autor: Agnieszka Niewolańska

FacebookTwitterWykopGoogle+

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress