Inicjatywa społeczna na rzecz czystego powietrza w Sosnowcu

2016-01-04

Sosnowiecki Alarm Smogowy przeprowadzi pomiary szkodliwego pyłu zawieszonego PM10 w Sosnowcu w pierwszej połowie stycznia 2016.

Dlaczego na przykład Zabrze uchodzi za najbardziej zanieczyszczone miejsce, a sąsiednia Ruda Śląska już nie? Dlaczego Rybnik zawsze jest wysoko w tych niechlubnych rankingach? Okazuje się, że tam wcale nie musi być najgorzej, bo wszystko zależy od… miejsca zamontowania aparatury pomiarowej.

Proszę sobie wyobrazić, że w każdym z tych miast jest tylko jeden punkt pomiarowy. W Rybniku jest w dolinie, w pobliżu domków jednorodzinnych opalanych węglem, a w Sosnowcu przy blokach, gdzie jest centralne ogrzewanie. Więc wiadomo, gdzie wyniki będą gorsze.

– wypowiedź dr Mieczysław Leśniok z Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego dla Dziennik Zachodni.

Stacja pomiarowa Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony środowiska w Katowicach na terenie Sosnowca zlokalizowana jest przy ul. Lubelskiej na terenie szkolnym bezpośrednio przylegającym do największego Sosnowieckiego osiedla mieszkaniowego przyłączonego do miejskiej sieci ciepłowniczej. Stacja ta w sposób automatyczny mierzy i raportuje tlenek azotu, dwutlenek azotu, tlenki azotu, pył zawieszony PM10 i dwutlenek siarki.
Stacja zlokalizowana jest na wysokości 304m.n.p.m. jest to jedno z najwyżej położonych miejsc w Sosnowcu, dla przykładu ul. Modrzejowska położona jest na wysokości ok. 256m.n.p.m a dzielnica Pogoń w której znajduje się około 2.400 palenisk opalanych węglem na poziomie 260m.n.p.m.

Teren na którym zlokalizowano stacje charakteryzuje się wysoką zabudową blokową ułatwiająca rozprzestrzenianie się ewentualnych zanieczyszczeń powietrza.
Chcąc porównać wskazania stacji przy ul. Lubelskiej do sytuacji w innych dzielnicach Sosnowca, Sosnowiecki Alarm Smogowy w miesiącu styczniu przeprowadzi dwie jednotygodniowe kampanie pomiarowe pyłu zawieszonego PM10. Jako lokalizacje pomiarów wybraliśmy punkt na styku dzielnic Stary Sosnowiec i Pogoń oraz Ostrowy Górnicze. Pyłomierz wykorzystany do badań stanu powietrza zostanie dostarczony przez Polski Alarm Smogowy.

Niestety w naszym mieście nie mierzone są następujące szkodliwe dla zdrowia składniki zanieczyszczenia powietrza: Benzo(a)piren i pył zawieszony PM2,5. Chcemy w najbliższym czasie doprowadzić do dyskusji w kwestii rozszerzenia działania stacji pomiarowej przy ul. Lubelskiej o pomiar dodatkowych składników: Benzo(a)piren i pył zawieszony PM2,5.

W Sosnowcu normy pyłu zawieszonego PM10 i szkodliwego benzo(a)pirenu są znacznie przekraczane każdego roku. W roku 2014 mieliśmy 79 dni z przekroczeniem dopuszczalnej średniodobowej normy pyłu zawieszonego. Standardy UE stwierdzają ze akceptowalne są maksymalnie 35 dni rocznie z przekroczeniem normy. W tym roku do dnia obecnego takich dni w Sosnowcu było już 71. Średnioroczne stężenia szkodliwego (substancja mutagenna i kancerogenna) benzo(a)pirenu było przekraczane kilkukrotnie, stacje pomiarowe zlokalizowane w najbliższej okolicy w Dąbrowie Górniczej i Katowicach wskazały przekroczenie 6 krotne dopuszczalnej normy.

Za taką sytuacje odpowiada głównie emisja z palenisk domowych (spalanie węgla o niskiej jakości i korzystanie z niskosprawnych palenisk oraz spalanie w nich odpadów.)

NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE i POJĘCIA, ZWIĄZANE Z PROBLEMEM ZANIECZYSZCZONEGO POWIETRZA:

Problem zanieczyszczenia powietrza nie dotyczy, jak się powszechnie sądzi, wyłącznie południowej Polski. Większa gęstość zaludnienia w tym regionie sprawia, że jest on łatwiej dostrzegalny i szybciej budzi niepokój mieszkańców. Na mapie Polski takich zanieczyszczonych rejonów jest dużo więcej. Środkowa Polska: województwo łódzkie i mazowieckie to obszary, na których smog w miastach bywa większy niż a Krakowie i Katowicach. Podobnie rzecz się ma w małych miasteczkach północnej czy zachodniej Polski. Pomimo, że regiony te nie wykazują alarmującego poziomu zanieczyszczenia, występują na ich terenie „gorące” miejsca negatywnie wpływające na zdrowie obywateli.

Jak wskazują dane z ostatniego raportu Głównej Inspekcji Ochrony Środowiska, określone prawem normy dla stężenia pyłu zawieszonego PM10 przekroczone są na 90% powierzchni Polski. W przypadku rakotwórczego i mutagennego benzo[a]pirenu sytuacja jest jeszcze gorsza – norma dla stężenia tej substancji została przekroczona we wszystkich strefach monitoringu powietrza w kraju. Niejednokrotnie są to wielokrotnie przekroczenia, sięgające 1000% normy. Polacy oddychają najbardziej zanieczyszczonym powietrzem w całej Unii Europejskiej.

Polski Alarm Smogowy jest społeczną inicjatywą zrzeszającą lokalne ruchy obywatelskie zatroskane jakością powietrza. Pomimo wielokrotnych sygnałów od mieszkańców zadymionych miast i alarmujących raportów Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska zanieczyszczenie powietrza w Polsce wciąż jest lekceważone przez lokalne i regionalne władze.

W ostatnich 25 latach pomimo zmniejszenia się odsetka mężczyzn palących papierosy z 63% do 36% liczba osób chorujących na choroby płuc nie uległa zmianie. Trudno się dziwić, powietrze jakim oddycha większość Polaków w miastach niewiele się różni od dymu papierosowego. Mieszkaniec miast takich jak Zabrze, Tomaszów Mazowiecki czy Opoczno wypala jako bierny palacz po kilka papierosów dziennie. Dotyczy to również dzieci i niemowląt.

Aż jedna trzecia wszystkich zgonów na nowotwory to rak płuca. Przyczyną jest najczęściej oddychanie dymem papierosowym i brudnym powietrzem. W ciągu ostatnich 40 lat rak płuca stał się najczęstszą przyczyną zgonów na nowotwory, nie tylko mężczyzna, ale i kobiet. Fakt ten przeczy powszechnemu przekonaniu o poprawiającej się czystości powietrza w Polsce.

Smog i brudne powietrze są przyczyną przedwczesnej śmierci ok 43 000 osób rocznie.

SMOG - nienaturalne zjawisko atmosferyczne polegające na współwystępowaniu zanieczyszczeń powietrza spowodowanych działalnością człowieka oraz niekorzystnych zjawisk atmosferycznych. Nazwa „smog” powstała ze zbitki dwóch angielskich słów: smoke (dym) i fog (mgła).

PM 10 - wszystkie aerozole atmosferyczne o wielkości cząstek 10 mikrometrów lub mniejszej. Na 17 stanowiskach pomiarowych w województwie śląskim spośród 25, stężenia średnioroczne były wyższe niż dopuszczalna norma 40 μg/m3.

PM2.5 - wszystkie aerozole atmosferyczne o wielkości cząstek 2.5 mikrometra lub mniejszej. W roku 2014 najwyższe wartości wskaźnika w  Polsce uzyskano w  aglomeracji krakowskiej (36 g/m3) oraz aglomeracji górnośląskiej (34 μg/m3) (do niej zaliczany jest Sosnowiec), aglomeracji rybnicko-jastrzębskiej (31 μg/m3), w  mieście Bielsko-Biała (32 μg/m3) i Częstochowa (30 μg/m3) (wykres 13).

BENZO(A)PIREN - silnie rakotwórczy i mutagenny związek chemiczny z grupy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych. Występuje w dymie podczas spalania niecałkowitego, m.in. w dymie tytoniowym czy smogu, powstającym w wyniku spalania paliw stałych w domowych piecach i kotłach. Średnioroczne stężeniabenzo(a)pirenu w roku 2014 na wszystkich stanowiskach w województwie śląskim zostały przekroczone (wartość docelowa 1 ng/m3), w aglomeracji górnośląskiej (do niej zaliczany jest Sosnowiec) wynosiły od 4 do 9 ng/m3.

Główną przyczyną wystąpienia przekroczeń pyłu zawieszonego PM10, PM2,5 i  benzo(a)pirenu w  okresie zimowym jest emisja z  indywidualnego ogrzewania budynków.

DOPUSZCZALNE NORMY
PM10
40 µg/m3 dla stężenia średniorocznego
50 µg/m3 dla stężenia 24-godzinnego, nie więcej niż 35 dni w roku
200 µg/m3 – poziom informowania dla stężenia 24-godzinnego
300 µg/m3 – poziom alarmowy dla stężenia 24-godzinnego

PM2,5
25 µg/m3 dla stężenia średniorocznego od roku 2015
20 µg/m3 dla stężenia średniorocznego od roku 2020

Informację nadesłał Rafał Psik, Sosnowiecki Alarm Smogowy.

Autor: Martyna

FacebookTwitterWykopGoogle+

Comments are closed.

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress